3 verstikkende vragen
Ik heb een speciale connectie met de boeren van NL omdat veel kinderen van Holland de 1944 honger winter overleefden dankzij de goedheid en gulheid van de boeren in het noorden. Ik had onlangs een discussie met het Informatiepunt: Stikstof en Natura 2000. Om het kort te houden kan ik niet de hele discussie woord voor woord weergeven. Ik bespreek alleen de belangrijkste punten. Ik vroeg hun in mijn eerste brief om een reactie op mijn vorige schrijven, nml.
RIVM: zuinige antwoorden op zinnige vragen – Climategate Klimaat
Even weer voor de leek; het ‘probleem’ is: meer stikstof depositie in de vorm van ammonia (NH4+) vanwege meer ammoniak (NH3, in de lucht) en meer nitriet en nitraat op de grond vanwege meer stikstof oxiden (NOx, in de lucht). Dit bedreigt de bestaande vegetatie in de natuurgebieden door invasie van zgn. ‘indringers’. Dit zijn planten of onkruiden die de bestaande inheemse planten bedreigen door overgroeing.
We begonnen met een discussie over ammoniak (NH3). De boeren in NL zouden zich schuldig maken aan extra emissie van NH3. Het RIVM zegt hierover:
Algemene kennis is dat NH3 (bv. als NH4SO4) ook door natuurlijke chemische reacties in de stratosfeer ontstaat. Er zijn aanwijzingen dat het ook bij vulkanische uitbarstingen kan ontsnappen. Maar volgens Roempps Chemie Lexicon ontstaat ammoniak het meest door de uitwerpselen en/of verrotting van flora en fauna. Ik liet daarom deze grafiek zien:
De toename in bladgroen op aarde werd in 2016 dus geschat op 15%. Een eenvoudige extrapolatie naar 2026 brengt dit al bijna op 20%. Dat deze vooruitschatting goed is, blijkt uit een meer recente studie over dit onderwerp, met data tot 2023, zie hier:
Uncovering true significant trends in global greening – ScienceDirect
Volgens Byron Soepyan van de CO2 Coalition vertalen de resultaten van dit onderzoek naar 29.03% van de aarde dat groener werd (meer bladgroen) en 9.13% dat bruiner werd (minder groen). Ca. 20% meer groen, dus. Mijn eerste vraag aan het Informatiepunt Stikstof en Natura 2000 was dus:
Bent u het met mij eens dat de verschillende continenten door de extra warmte en het extra CO2, groener zijn geworden? De betreffende data geven een aanduiding van tot 20% meer bladgroen vanaf 1980.
Niet alleen de aarde wordt groener, ook de oceanen krijgen meer leven. Het is o.a. redelijk algemeen bekend dat het sargassum zeewier bezig is met zijn opmars in het Caribische gebied en dat het uitbreidt naar de Atlantische kust van Amerika. Als het op strand aanspoelt geeft het een enorme stank overlast (bv. ook in de NL Antillen). Volgens recente studies zijn grote delen van de oceanen de afgelopen ~20 jaar meetbaar van kleur veranderd (meer chlorophyl). Mijn tweede vraag was dus:
Bent u het met mij eens dat er door het groener worden van de hele aarde meer ammoniak in de globale omloop is en er dus ook meer ammoniak van buitenaf komt inwaaien? (ammoniak is een product van de uitwerpselen en verrotting van flora en fauna, meest)
(Tussen haakjes: Een vraagje die hier gesteld had kunnen worden maar niet besproken is: Als dit waar is, waarom zien we geen ‘globale’ toename in NH3 (g) in de lucht zoals met CO2 (g)? Antwoord: CO2 (g) lost op in koud water en in warm water ‘gast’ het uit. Meer hitte in de oceanen is dus ook meer CO2 uit naar de atmosfeer. Maar NH3 is volledig oplosbaar in water en waterdamp onder formatie van ammonia (NH4OH) en dit zal bij enige confrontatie met afnemende temperatuur dus direct condenseren beide in de oceanen en op land. Ammonia is natuurlijk ook veel zwaarder als lucht. De ‘globale’ toename van ammoniak kan dus alleen ‘gemeten’ worden door het meten van de extra depositie van ammonia op land. En daarvan krijgen de boeren dus nu juist de schuld. Vergeet niet: meer mensen op aarde betekent dat we juist meer voedsel nodig hebben. Meer kunstmest ‘voeding’ in de lucht in de vorm van NH3 en NOx is dus eigenlijk beter voor de natuur en bio-diversiteit, niet slechter; het zit in ons DNA. Net zoals meer CO2 beter is, omdat ons hele leven op koolstof gebouwd is).
De discussie ging vervolgens over NOx, voornamelijk NO2. Het RIVM zegt hierover:
Roempps legt het beter uit:
‘Bronnen van NOx (op de grond/ in de troposphere): zijn bliksem, het verrotten van bladeren, bosbranden en het opzettelijk verbranden van vegetatie om plaats te maken voor nieuwe gewassen (biomassaverbranding). NOx is ook afkomstig van schoorsteen- en uitlaatemissies als bijproducten van de verbranding van alle soorten fossiele brandstoffen (biomassa, kolen, olie, kerosine en aardgas) bij hoge temperaturen. Kolencentrales zijn de primaire bronnen van NOx in de Verenigde Staten. Auto’s, dieseltrucks en bussen en niet voor de weg bestemde motoren (landbouw- en bouwmachines, boten en treinen) produceren ook NOx.’
Algemene kennis is dat NOx ook door natuurlijke chemische reacties in de bovenste luchtlagen van de atmosfeer ontstaat. Anders zou het leven zoals wij dat zien en herkennen niet hebben kunnen ontstaan. De gevormde nitrieten en nitraten die uiteindelijk op de grond terecht komen door beide natuurlijk- en menselijk toedoen is dus samen met de extra ammonia de hoofdoorzaak van ons ‘probleem’. Er blijkt nu een duidelijke afname te zijn van NO2, de grootste bron van nitriet en nitraat. Ik besprak met het Informatiepunt Stikstof en Natura 2000 deze grafiek van het RIVM:
Mijn stelling hierover was dat, gemiddeld genomen, vanaf de begin jaren 70 de magnetische veldsterkten op de zon daalden en dat ze vanaf ca. 1995, gemiddeld genomen, weer toenemen. Bij lagere magnetische veldsterkten kunnen meer van de meest energieke deeltjes van de zon ontsnappen. Dit leidt dan natuurlijk tot meer ozone, peroxides en NOx op de bovenste rand van onze atmosfeer. (Inderdaad beschermt onze atmosfeer ons hierdoor tegen de meest gevaarlijke straling van de zon. Ga dus niet naar Mars voordat je daar een atmosfeer hebt gemaakt!)
Maar over de dalende trend schrijft het Informatiepunt: Stikstof en Natura 2000:
Toch blijken er goede bewijzen te zijn dat de dalende trend in NO2 globaal is, wat vreemd is aangezien bevolking en bevolkingsdichtheid en fossiel verbranding nog steeds verder toenemen. Mijn opinie is dat het onmogelijk is om een norm voor NO2 op te stellen zoals de EU en WHO dat wel hebben gedaan (zie grafiek) als je niet weet wat de variatie is in de magnetische veldsterkten van de zon vanwege de verschillende zon cycli, nml. de Schwabe (11 jaar), Hale-Nicholson (22 jaar), Gleissberg (88 jaar), de Vries (210 jaar), Eddy (1000 jaar) en Bray (2500 jaar) cycli en de gevolglijke verschillen hierdoor over de hoeveelheid hitte dat in de oceanen terecht komt en de hoeveelheid ozone, peroxides en NOx dat op de top van de atmosfeer geproduceerd wordt.
Ik bracht natuurlijk ook de voorgeschreven limiet voor de ‘stikstof’ depositie In Nederland ter sprake en hoe die dan vergelijkt met die van onze buurlanden. Zoals ik het nu begrijp is de voorgeschreven specificatie 0.005 mol N per jaar per hectare, ofwel 0.07 gram per hectare. Maar bv. in Duitsland is de norm 21 mol per hectare ofwel 147 g per hectare per jaar. Dat is meer als 2000 keer verschil.
(Een grappig voorbeeld van het volstrekt onzinnige beleid is het Natura 2000 gebied “de Bergvennen en het Brecklenkampse Veld”. De grens tussen Duitsland en Nederland is een onverhard fietspad dat grotendeels Noord-Zuid loopt. In het Oosten zijn Duitse boeren actief en wel tot aan dit grens fietspad, en zij mogen 21 mol per ha per jaar uitstoten. In het Westen is dus het Natura 2000 gebied, ook tot aan de grens. De DL boer heeft zijn akkers dus op 2m van het Natura 2000 gebied. De NL boeren in de omgeving van het Natura 2000 gebied worden eigenlijk verzocht op te zouten en mogen met 0,005 mol per ha per jaar zo goed als niet uitstoten. Het is duidelijk dat de DL boer een veel grotere impact heeft op het Natura 2000 gebied dan alle boeren uit Overijssel bij elkaar. Maar daar doen we dan maar even niets aan…. En om het hele verhaal nog gekker te maken: sinds een jaar of 2 is er een nieuw luxe villapark aangelegd midden in het Natura 2000 gebied. Je gelooft het niet maar het kan nog grappiger: het hele gebied dat nu Natura 2000 is, is gedurende een jaar of 30-40 verwaarloosd (zo goed als geen onderhoud). De natuur weet daar wel raad mee en had hier een prachtig biodivers gebied van gemaakt, zowel flora als fauna. Tot het ineens een Natura 2000 gebied verklaard werd, en binnen de kortst mogelijke tijd zijn er binnen een jaar 70-80 % van alle bomen met grof geweld weggehaald (onder het mom van “achterstallig onderhoud), en later met toestemming van de Raad van State vrijwel de rest van de nog staande bomen ook. Tja, als je dit soort praktijken toestaat dan is er maar weinig hoop op verbetering van de NL natuur…)
Het Informatiepunt: Stikstof en Natura 2000 maakte geen enkele verschoning voor het verschil in de specificaties tussen Nederland en landen als Duitsland, Denemarken & Belgie maar stelt:
Ik weet niet waar ze vandaan komen met die ‘slechte toestand’ van de natuur want ik hoor en zie het tegenovergestelde. Ik las onlangs nog dit:
https://www.climategate.nl/2026/06/natuur-houdt-zich-niet-aan-natuurbeleid/
Ik was zelf nog niet zolang terug op de Hoge Veluwe en behalve dat de bomen hoger waren dan 20 jaar geleden kon ik niets ‘slechts’ vinden. We verdwaalden een beetje, dat wel, maar dat was het enige ‘slechte’ dat ik me herinner…Mijn neef rapporteert dat de heide in Drente ook nog allemaal prachtig overeind staat.
Er wordt dan verwezen naar data van de EU lidstaten die kennelijk door het RIVM in 2022 werden verzameld. Daaruit blijkt dat Malta de koploper is van de ‘stikstof’ uitstoot; dan volgen Nederland, Belgie, Denemarken en Ierland. Finland en Zweden staan onderaan. Het verband met bevolkingsdichtheid is verbluffend: Malta heeft 1700 inwoners per km2, NL = 530, B = 390, DK = 140 en Ierland heeft 75. In Finland en Zweden wonen er respectievelijk 18 en 26 mensen per km2. Dat het verband met bevolkingsdichtheid causaal is, blijkt wel van dit wereldbeeld van een opname van NO2 over de hele wereld:
Mijn derde vraag was dus:
Bent u het met mij eens dat de NOx concentratie overal in de lucht direct gecorreleerd blijkt te zijn aan de bevolkingsdichtheid?
Een ander punt in de discussie was: als de boeren iets bijdragen aan het ‘probleem’, hoeveel is dat dan? Volgens mij is het moeilijk indien niet onmogelijk om NH4 te scheiden van NOx. Bovendien klaagde Mnr. Paternotte over de grond die ‘zuurder” werd. Dat kan dus niet van de boeren zijn, want ammoniak reageert juist alkalisch! Een onderzoek verricht in opdracht van de NOS (5/10/2023), stelde vast:
‘De huidige plannen om zogenoemde piekbelasters ‘uit te kopen’ zullen de stikstofneerslag in Nederlandse natuurgebieden met hooguit 2,5 procent verlagen. Dat blijkt uit berekeningen die stikstofwetenschappers hebben gedaan op verzoek van de NOS.’
Ik kreeg hierop geen weerwoord van het Informatiepunt: Stikstof en Natura 2000.
Verder legde ik ook nog uit:
Let op dat ik niet zeg dat de extra “stikstof” depositie vanuit de lucht door de natuur (van boven) en/of extra vergroening van de wereld (=meer verrotting) en/of meer vulkanische activiteit en/of meer vlieg-en weg verkeer en/of meer scheepvaart en/of meer bedrijven en/of meer verbranding door meer mensen per vierkante km2, geen enkel probleem is. In feite vermoed ik dat dit probleem vrij algemeen is. Maar het komt niet van de (NL) boeren. Het komt door de wereldwijde verandering in het klimaat en het milieu. Wij hebben hier ook een klein natuurgebiedje in Pretoria. We worden soms gevraagd om mee te helpen om de ‘invaders’ op te ruimen, bv.:
Alien Invasive Plants Hack Sunday 15 March 2026 at 07:00 | Friends of the Faerie Glen Nature Reserve
Merk op dat er in deze buurt (Faerie Glen) in de verste verten geen boeren werkzaam zijn. Het is puur stadsgebied. Er wonen 4 million mensen in Tshwane (Pretoria) en de bevolkings-dichtheid is dus ca. 640 mensen per km2. We zitten hier dus duidelijk in de ‘gevaren zone’. (Kijk NO2 beeld hierboven: Je ziet inderdaad een rood streepje in het zuiden van Afrika dat veroorzaakt wordt door de hoge bevolkingsdichheid van Pretoria en Johannesburg). Het ‘probleem’ wordt dus aantoonbaar veroorzaakt door meer stikstof oxiden in de lucht dat neerslaat als nitriet en nitraat. Maar het komt niet van de boeren. Het komt van en door ons allemaal…Wat de vliegtuigen van Schiphol uitstoten aan ‘stikstof’ in een dag is zeker al duizende keren groter als alle NL koeien bij elkaar.
Overigens lijkt het mij dat de mensen die daar belangstelling voor hebben, het beste dit probleem zelf kunnen oplossen. Je moet gewoon je mouwen even een beetje opstropen, toch? In bovengenoemd voorbeeld, heb ik dat zelf ook wel al eens gedaan. Op die manier leer je beide de natuur en elkaar kennen! Leuk toch? Nederlanders zijn misschien te gauw geneigd om als er een ‘probleem’ is, dit door te schuiven naar de rechters en de politiek.
Opsomming van de discussie met het Informatiepunt: Stikstof en Natura 2000
Ik bedank u voor uw antwoorden en al de speciale moeite die u neemt om mij te woord te staan. Ik wijs u nog even erop dat ik in mijn vorige schrijven eigenlijk 3 punten heb gemaakt, dat zijn eigenlijk 3 vragen, nml.
De reactie van het Landelijk Informatiepunt Stikstof & Natura 2000 hierop was als volgt:
Zoals eerder aangegeven ondersteunt het Landelijk Informatiepunt Stikstof & Natura 2000 het geldende stikstofbeleid. Wij beantwoorden vragen over beleid, monitoring en uitvoering binnen het stikstofdossier en de Natura 2000‑gebieden.
Wij gaan daarom niet verder in op uw vragen of wij het met uw beweringen eens zijn of niet. Een dergelijke discussie valt buiten de rol en taak van het Informatiepunt. Voor vragen over beleidskeuzes verwijzen wij u naar het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur. U kunt het ministerie bereiken via:
Contact met het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur | Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur | Rijksoverheid.nl.
Wij vertrouwen erop dat wij u hiermee voldoende hebben geïnformeerd,,,,,,
Freedom from Rejection
I was blessed by the sermon of Letichia Dlamini, Sunday 14/06/2026. Understand the real purpose of the Holy Communion. Her testimony about the rejection she experienced in her own life and her response was very moving. Click on the link below to see the service from where she starts her sermon.
https://youtu.be/6919-tMthVg?t=2649
I recently came across this paper by Antero Ollila:
It is a lengthy report, which is an indication of how difficult the subject is. I just quote its abstract here:
‘An updated effective radiative forcing (ERF) value for constructing a simplified logarithmic forcing equation, and a transient climate response (TCR) value, are presented for CO2, CH4, and N2O. The results are based on line-by-line (LBL) calculations utilizing the HITRAN database and (using) the CERES radiation flux data for fine-tuning. The ERF value derived when doubling the CO2 concentration from 280 ppm (2xCO2) is 2.65 Wm-2 which is in line with the instantaneous radiative forcing (IRF) values of climate models referred to by the IPCC. The difference between the ERF values comes from the stratospheric cooling effect. It is a question about an essential paradigm change of the IPCC approach. In the former 2xCO2 value of 3.7 Wm -2, its portion was about 5 %, and in the present value, it is about 30 %. According to this study, the same effect is 10 %. The updated TCR value is 0.7 ±0.15 °C.’
End of citation.
I have often argued that the warming effect of increased CO2 has never been properly weighed against its cooling effects. Ollila’s analysis and approach appear plausible and correct, or at the very least, in my humble opinion, it moves the controversy around this issue into the right direction. At this stage I am not certain whether he fully accounted for all shortwave (SW) cooling effects caused by CO2 absorption in the 0–5 µm range. Be that as it may, his findings suggest that doubling atmospheric CO2 from the pre-industrial level of 280 ppm to 560 ppm would produce an equilibrium warming of about 0.7 ± 0.15 °C. My chain of reasoning from this paper, assuming all his measurements, assumptions and calculations are correct, is:
(Please note: [CO2] = CO2 concentration, GH = Greenhouse, W=Watt)
2 x [CO2] gives a radiative forcing of ca. 2.65 W/m2 (instead of the conventional 3.7W/m2). Climate-feedbacks are thought to be weak or even slightly negative overall.
So now I calculate the current increase in temperature due to more CO2 as follows:
Pre-Industrial (ca. 1850) = 280 ppm CO2, the doubling = 560 ppm CO2
Currently the [CO2] is 420 ppm. Using the applicable formula, we find the warming from 280 to 420 to be
0.7 x ln (420/280) / ln (2) = 0.41K
Using the confidence levels that Ollila applies, the lower estimate is
ln(420/280) / ln (2) x (0.7 -0.15) = 0.32K,
the upper estimate is
ln(420/280) / ln 2 x (0.7+0.15) = 0.50K
It follows from this, that, according to Ollila, the warming attributable to the increase from 280 ppm to the current 420 ppm amounts to 0.41K +/- 0.09K. Note that I am not saying that man is responsible for all the extra 140 ppm. It is just that all the extra CO2 could have a warming effect of between 0.3K and 0.5K. To put this value into some perspective: it is relatively small compared with the commonly quoted total greenhouse effect of about 33K. Also remember that natural temperature change according to the Eddy cycle, which is currently at or around its peak, could be as much as +2.5K in the northern hemisphere, as shown in the third graph of my report here:
De duizendjarige Eddy-cyclus – Climategate Klimaat
Another point to consider is that, except water vapor, all GH gases behave like ideal gases, meaning that irrespective of their molecular weight the concentration in a vessel is the same everywhere. Therefore, if the observed warming were mainly due to an increase in GH gases, we would expect to see a similar rate of warming everywhere on earth. But the observed warming is in fact not so ‘global’. I refer to the graph below which is a summary of the UAH satellite measurements since 1979.
The current result from A.Ollila shows again that warming due to more GH gases is in fact not the major cause or driver of the actual observed warming of earth.
Dear Friend!
It is soon that time of the year again when we must prepare for our tax assessments by SARS. As you know, Heart for Children has a tax-exempt status, and your contributions may qualify for a reduction in your tax. We have just distributed the 18a tax…click on the link below.
Take 5 minutes to watch South-Africa, aerial view!
Recent Comments